حسين آذربايجاني ؛ گفت و گو با محمود داوران درباره حضور نماينده سازمان ملل در قزوين
جلسه استانداري را چطور ديديد؟
درگام نخست جلسه عمل مثبتي است بعد از هفت سال كه اهداف توسعه را دولت امضا كرد. استانداري به اين فكر افتاده سميناري را براي آشنايي تشكل هاي زيست محيطي با اهداف توسعه هزاره برگزار كند.
از نظر سازماندهي ، برنامه ريزي و رابطه فعال NGO ها و بطور كلي با عموم مردم و نظم جلسه مي توانيم بگوييم مشكلات قابل توجهي يك ساعت تاخير در شروع جلسه و بعد فقدان همكاري سازنده با نمايندگان جدي تشكل هاي مدني و عدم رويكرد آماري به تعبير ديگر اعلام ارائه يك گزارش مستند حول هشت محور (هدف) توسعه هزاره در سطح استان نقص جدي محسوب مي شود. بطور مشخص ترتيب دهندگان جلسه با حضور بالاترين مقام اجرايي استان بايد به نمايندگان NGO ها و آحاد مردم توضيح مي دادند كه در طي هفت سال گذشته به چه ميزان موفق شده اند فقر و گرسنگي شديد را در سطح استان كاهش دهند و لازم به توضيح است كه درآمد روزانه يك دلار براي قزوين و كل ايران چندان و بايد حداقل ۲ دلار در نظر گرفته شود.
شما در جلسه استانداري از شكاف فقير و غني گفتيد. در اين مورد بيشتر توضيح دهيد؟
به نظر مي رسد در حالي كه مسوولين دولت نهم براي ايران حدود ۱۰ ميليون قزوين خط فقر را اعلام كرده اند در استان قزوين نيز بايد رد اين مشكل را بيابيم. البته براي اينكه ميزان فقر و بخصوص شكاف طبقاتي را در استان بهتر بدانيم، مطالعات نشان مي دهد در سال ۸۰ نابرابري درون استان قزوين (شكاف طبقاتي) كه از طريق نسبت متوسط هزينه خوراكي و غيرخوراكي خانوارهاي دهك دهم به دهك اول بدست مي آيد در استان قزوين بعد از مازندران در بالاترين رتبه ي كشوري در سطح شهرها وجود دارد. تحليل همين موضوع نشان مي دهد اگر از شهرها ي كوچك استان قزوين كه علي القاعده برابري درآنها كمتر است صرف نظر كنيم شكاف طبقاتي در قزوين بسيارخشن و غيرقابل باور مي نمايد. همچنين در سطح مناطق روستايي نابرابري روستاهاي استان قزوين پس از تهران، بوشهر براي سال ۸۰ بوده است با اين توضيح كه بطور كلي شكاف طبقاتي ميان جوامع روستايي و شهري در سطح استان همانند كل كشور از وضعيت قابل توجهي برخوردار بوده است. يعني سه نوع برابري داريم.
آيا اين جلسه موفق بود؟
لازم بود در سمينار مذكور در مورد ميزان موفقيت آموزشي براي همه پسران و دختران آمارهاي مشخصي ارائه مي گرديد مثلاً معلوم نشد كه چه نسبتي از دانش آموزان استان به پايه پنجم ابتدايي مي رسند و نرخ باسوادي افراد ۲۴-۱۵ سال چگونه است و در نهايت چند درصد از كساني كه در سن تحصيلي هستند از ورود به مدرسه باز مي مانند يا ترك تحصيل مي كنند.
عملكرد استان قزوين را از نظر رسيدن به اهداف توسعه هزاره چگونه مي بينيد؟
در مورد برابري زن و مرد و توانمندسازي زنان در سطح استان توضيح داده نشد كه از سال ۲۰۰۰ تاكنون چه پيشرفت هايي محقق شده است. معلوم نيست چه نسبتي از زنان با سواد در برابر مردان در گروه سني ۲۴-۱۵ سال وجود دارند و مهم تراينكه سهم زنان استان حد اشتغال درآمدزا آن هم در بخش غيركشاورزي به چه ميزان افزايش يافته است و در مورد نسبت تعداد نمايندگان زن براي مجلس نيز تكليف روشن است در جلسه روز يكشنبه جناب استاندار فرمودند زنان استان با هوش تر از اين هستند كه تقاضاي شغل بيشتر و دستيابي به پست هاي مديريتي داشته باشند. به نظر مي رسد سخنان ايشان با مطالبات زنان استان كه از رهگذر هوش آنها براي حضور بيشتر در جامعه و دستيابي به قدرت و ثروت بيشتر و ايفاي نقش انسان خويش سرچشمه مي گيرد و همچنين با اهداف توسعه هزاره كه از طرف دولت ايران نيز امضا گرديده منافات دارد.
هدف ديگر توسعه هزاره در مورد كاهش مرگ و ميركودكان (زير ۵ سال) و درصد كودكان يك ساله كه عليه سرخجه ايمن مي شوند مي شد كه باز هم آماري ارائه نشد.
در مورد هدف بعدي يعني بهبود سلامت مادران كه از طريق نرخ مرگ و ميرمادران و نسبت زايمان هاي انجام شده زير نظر متخصصين معلم مي شود با سكوت مواجه شد.
هدف ديگرتوسعه هزار در مورد مبارزه با ايدز، مالاريا و حصبه و غيره است. در اين هدف فراواني اين بين زنان باردار ۱۵-۲۴ ساله، نرخ استفاده از كاندوم. درصد جمعيت ۲۴-۱۵ ساله كه در مورد ايدز آگاهي كامل و درست دارند معلوم مي گردد. و همچنين نسبتي از موارد سل كه بوسيله راهبرد بين المللي كنترل، شناسايي و درمان مي شود و جالب تر اينكه لازم بود آمار مشخصي در مورد نسبت كودكان يتيم به غير يتيم ۱۴-۱۰ ساله شاغل به تحصيلي ارائه مي گرديد. متاسفانه در گردهم آيي يك روزه استانداري در مورد تضمين پايداري زيست محيطي در سطح استان قزوين هيچ گونه آماري از سوي مسوولين ارائه نگرديد تا معلوم شود ۱-چه نسبتي از سطح زمين استان پوشيده از جنگل است ۲- چه نسبتي از سطح استان قزوين تحت حفاظت تنوع زيستي است ۳-ميزان انرژي مصرفي به ازاي يك دلار توليد ناخالص استان معلوم نگرديد ۴-سرانه انتشار دي اكسيدكربن و مواد مخرب لايه ازن در استان چقدر است ۵-چه نسبتي از جمعيت استان سوخت جامد مصرف مي كنند؟ ۶-چه نسبتي از جمعيت استان به منابع پايدار آب سالم دسترسي دارند؟ ۷-چه نسبتي از خانوارهاي شهري و روستايي به بهداشت مناسب دسترسي دارند؟ ۸-چه نسبتي از خانواده هاي استان سرپناه ايمن در تملك دارند؟
درباره هدف آخر هم بهتر بود در مورد ميزان جذب كمك هاي خارجي براي توسعه استان در ابعاد اقتصادي و اجتماعي وميزان مبادلات تجاري و آزادسازي اقتصاد به مفهوم واقعي گزارش هاي مستندي ارائه مي شد. در همين زمينه استاندار عنوان كردند از كل واحد هاي توليدي شهر صنعتي فقط شش واحد دولتي و بقيه در اختيار بخش خصوصي مي باشد، به نظر مي رسد ايشان واحدهاي توليدي فراوان و بزرگي را كه در اختيار و بنياد هاي سازمان ها و بانك هاي دولتي است ناديده گرفته اند.
براي اينكه تا حدودي با مشكلات و عقب ماندگي هاي استان قزوين آشنا شويم بعضي آمارها فرهنگي، اجتماعي زيست محيطي و ... ضروري است.
۱-طبق آمارهاي رسمي استان قزوين از نظر جنگل كاري از ميان ۲۸۰ استان در مقام ۲۷ بوده است.
۲-از نظر برخورداري از تعداد اماكن اقامتي و تعداد اتاق و تخت رتبه ۲۸ را مرتبه آخر در سال ۸۱ كسب نموده است.
۳-از نظر دارا بودن مجتمع هاي خدمات اجتماعي رتبه ۲۵، خدمات توانبخشي ۲۸ و در بيمه روستاييان ۲۳ ، در آب و فاضلاب روستايي در ظرفيت ۲۵، توليد ۲۶ و فروش رتبه ۲۳ داشته است. در تعداد تخت بيمارستان رتبه ۲۴ در تعداد مركز بهداشت شهري رتبه ۲۱ و درروستايي ۲۴ در جمعيت تحت پوشش خانه هاي بهداشت ۲۳ و تعداد آزمايشگاه هاي طبي ۲۶، ظرفيت سينما ۲۹ تعداد كتابخانه ها ۲۴ جالب اينكه در ميزان بهاي پوشاك رتبه دوم و بهاي مسكن و روشنايي رتبه ۹ را در ميان استانهاي كشور داراست (آمار مربوط به سال ۸۲)
تحقق اهداف توسعه هزاره را در آينده چگونه مي بينيد؟
لازم به ذكر است استان قزوين پتانسيل هاي فراواني را براي رشد و توسعه دارا است و تلاش هاي زيادي براي به فعليت رسيدن استعدادها انجام گرفته است طبعاً براي اينكه مجموعه مردم و مسوولين قدم هاي استواري را براي توسعه بردارند لازم است تصوير واقعي از پيشرفت ها، عقب ماندگي ها ، فرصت ها و تهديدها ارائه گردد.
در جلسه مذكور اين امر كمتر به چشم مي خورد و روند نشست عمدتاً ماهيت تبليغاتي و انزواي ديدگاه هاي نماينده سازمان ملل كه مبتني بر اولين گزارش اهداف توسعه هزاره تدوين شده از طرف دولت جمهوري اسلامي بود ادامه يافت و در نهايت به جايي اينكه مسوولين استان توضيح بدهند كه چه ميزان از اهداف توسعه هزاره را در ۷ سال گذشته محقق كرده اند و براي تحقق كامل اهداف تا سال ۲۰۱۵ چه برنامه اي دارند و به ويژه در اين امر چه كمكي از نهادهاي مدني برمي آيد وقت جلسه را به چالش هاي فرعي گذرانند.
در پايان اظهارات مجيد قديري حيدري رييس سابق سازمان مديريت برنامه ريزي استان كه در نشريه «برنامه » انتشار يافته است را در مورد عدم تحقق برنامه سوم توسعه استان مي آورم كه عبارت است از: عملكرد ضعيف در بخش هاي مختلف برنامه به دلايل كمبود بودجه، كمبود نيروي انساني متخصص، جوان بودن استان قزوين، هدف گذاريهاي غير واقع بينانه و خيالي، وجود مشكلات قانوني و مسئله ساز، كمبود بهره وري انساني، عدم رعايت دقيق زمان تخصيص اعتبارات و عدم نظارت بر عملكرد سالانه دستگاه هاي اجرايي در راستاي اجراي برنامه اعلام شده.
البته ايشان به عملكرد ضعيف دستگاه هاي اجرايي به دلايل مديريتي چندان اشاره اي نكرده اند. به نظر آقاي استبي كه مدعو استانداري در جلسه مذكور بوده اند (شرق ۲۲ مرداد ۸۶ ) مشكل اصلي در ايران عدم آگاهي عمومي درباره اين آرمانها و فرايندها و روش هاي و شاخص هاي مربوط به آن خصوصاً در سطوح استاني و محلي است به همين دليل لازم است مجموعه ي مسوولين استان و نهادهاي مدني اهداف توسعه هزاره و شاخص هاي مربوطه را به قدر كافي به اطلاع شهروندان برسانند.